اختلال فوبیای خاص

اختلال فوبیای خاص براساس DSM5

آیا می دانید مبنای طبقه بندی اختلالات روانی چیست؟

در سال 1952 انجمن روانپزشکی آمریکا ” راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی – DSM ” را چاپ کرد. نسخه اولیه آن شامل 106 ناهنجاری فکری و ذهنی بود . از آن موقع تا حالا DSM هر چند سال یک بار ارتقا پیداکرده تا اینکه نسخه پنجم آن یعنی DSM 5 درسال 2013 به چاپ رسید که در ایران هم مبنای تشخیص بیماری ها و مورد استفاده روانشناسان و روانپزشکان است.

تعریف اختلال فوبیای خاص

الف- ترس یا اضطراب شدید نسبت به یک شیء یا یک موقعیت خاص. مثل پرواز با هواپیما، ارتفاع، حیوانات، آمپول، مشاهده خون

توجه: کودکان ممکن است این ترس یا اضطراب را با گریه، قشقرق، بی حرکت ماندن یا چسبیدن به بزرگترها نشان دهند.

ب- شیء یا موقعیت فوبیک تقریبا همیشه باعث ترس یا اضطراب بلافاصله میشود. فرد تلاش خود را بکار میبرد تا از شیء یا موقعیت فوبیک اجتناب کند یا این شیء یا موقعیت فوبیک را با ترس یا اضطراب بسیار زیاد تحمل میکند.

ج- فرد تمام تلاش خود را به کار میبرد تا از شیء یا موقعیت فوبیک اجتناب کند یا این شیء یا موقعیت فوبیک را با ترس یا اضطراب بسیار زیاد تحمل میکند.

د- ترس، اضطراب یا اجتناب دایمی و تکراری است و معمولا 6 ماه یا بیشتر طول میکشد.

ر- این ترس در عملکرد اجتماعی شغلی یا سایر جنبه های مهم زندگی سرایت کرده و باعث نابسامانی شدید میشود.

ز- این اختلال را نمیتوان با سمپتوم های یک اختلال روانی دیگر توضیح داد. ازجمله: ترس، اضطراب و اجتناب از موقعیت های مرتبط با سمپتوم های پنیک یا سایر سمپتوم های ناتوان کننده مثل گذرهراسی یا موقعیتهای مرتبط با وسواس ها ، یادآورهای رویدادهای تروماتیک، جدایی از خانه یا افراد دلبسته یا موقعیتهای اجتماعی .

نشانه های دیگر در کودکان مضطرب:

• مطیع بودن
• مهارت حل مسئله ضعیف
• وابستگی به دیگران
• جسمانی سازی علائم
• کمال گرایی
• نقص در برانگیختگی و خوگیری
• اطمینان طلبی
• نقایص شناختی
• اشکال در عملکرد

درمان های موثر در اضطراب جدایی کودکان:

• حساسیت زدایی تدریجی
• درمان شناختی رفتاری
• الگوسازی
• تقویت

ویژگی های درمان شناختی رفتاری در درمان اضطراب کودکان:

• مفهوم سازی مجدد مشکل اضطراب .
• همکاری با کودک توسط درمانگر و تشکیل تیم برای درمان .
• اجرای تمرینات آرام سازی، تخیل، تصویرسازی ذهنی، خودگویی، مهارت حل مسئله و تقویت .
• درمانگر خود به الگوسازی و ایفای نقش میپردازد.
• خانواده ها در درمان درگیر میشوند.

استفاده از قصه برای ترس از تاریکی( ۵ تا ۸ سال)

قصه ی جغد سفید

پافندقی جغد سفیدی بود که در جنگلی با خانواده اش زندگی میکرد. او کوچک بود و خیلی چیزها را باید از پدر و مادرش یاد میگرفت. همان طور که میدانید جغدها کار زیادی انجام نمیدهند. آنها روزها استراحت و شب ها کار میکنند. پافندقی درباره جنگل چیز زیادی نمی دانست شب ها تمام جنگل تاریک میشد در طول روز ، وقتی که خورشید در آسمان بود ، پافندقی می توانست همه چیز را ببیند و بشنود.

وقتی که صدایی میشنید سرش را برمیگرداند و میفهمید صدا از کجا می آید. اما شب ها نمی توانست این کار را بکند. چون هیچ نوری نبود و او نمی توانست چیزی ببیند، فقط صداها را می شنید. خیلی از این صداها عجیب و غریب بودند و باعث می شدند که او بترسد.

یک شب ،صدای عجیبی شنید، صدایی که قبلا آن را نشنیده بود . صدا بلند بود، پافندقی خیلی سعی کرد که ببیند صدا از چیست و کجاست اما هوا خیلی تاریک بود. پافندقی کمی ترسیده بود . آن شب او راحت نخوابید و روز بعد خیلی زود بیدار شد .

خورشید داشت آرام آرام اشعه های گرم خود را به همه ی درختان و حیوانات جنگل میتابانید . ناگهان، پافندقی همان صدایی را که شب قبل شنیده بود، دوباره شنید. خوب که نگاه کرد دید صدا از یک جیرجیرک کوچولو می آید . خیلی تعجب کرد و فهمید صدای شب قبل که او را ترسانده بود از آن جیرجیرک کوچولو بوده نه یک چیز عجیب و غریب. از آن به بعد احساس بهتری داشت و با شادی و خوشحالی زندگی کرد.