بازی با کودک ۲ ماهه یعنی چند لحظه گفت‌وگو، لبخند، تماشای تصویر و حرکت ملایم در زمانی که نوزاد بیدار و آماده تعامل است.
| اگر نوزاد… | این بازی را امتحان کنید | به چه چیزی توجه کنید؟ |
|---|---|---|
| به صورت شما نگاه می‌کند | حرفزدن و مکث برای پاسخ او | نگاه، صدا یا لبخندش |
| با چشم چیزی را دنبال می‌کند | نشان‌دادن آرام یک تصویر پُرتضاد | حرکت نگاه بدون وادارکردن او |
| بیدار و آرام است | زمان کوتاه روی شکم با نظارت نزدیک | راحتی تنفس و نشانه‌های خستگی |
| سر برمی‌گرداند یا بی‌قرار می‌شود | آغوش و استراحت | نیازش به توقف بازی |
قرار نیست تمام بیداری نوزاد با برنامه پر شود. در این سن، چهره و صدای مراقب آشنا اغلب از یک جعبه اسباببازی جذاب‌تر است؛ بازی را از واکنش همان لحظه او شروع کنید و اگر خسته شد، متوقف شوید.
بازی در دوماهگی چه شکلی است؟
نوزاد دوماهه ممکن است به چهره نگاه کند، هنگام گفت‌وگو لبخند بزند، صداهایی غیر از گریه بسازد یا برای چند ثانیه به یک وسیله خیره شود. این‌ها نمونه‌هایی از نقاط عطف دوماهگی در راهنمای CDC هستند، نه فهرست کارهایی که باید در هر نوبت بازی انجام دهد. میزان هوشیاری و علاقه نوزادان یکسان نیست و حتی برای یک نوزاد در ساعت‌های مختلف روز تغییر می‌کند.
به‌جای آزمودن توانایی او، یک محرک ساده پیشنهاد کنید و منتظر بمانید: صورتتان را نزدیک میدان دیدش نگه دارید، نامش را آرام بگویید، سپس مکث کنید. اگر نگاه یا صدا یا حرکت کوتاهی پاسخ داد، همان را ادامه دهید. اگر واکنشی نداشت، نیازی به تکرار پشت‌سرهم نیست.
بازیهای چهره، صدا و نگاه
گفت‌وگوی نوبتی و آواز
در فاصله‌ای که صورتتان برای نوزاد راحت دیده می‌شود، با جمله‌های کوتاه از کارهای معمول بگویید: «الان لباس می‌پوشیم». وقتی آوایی ساخت، یک بار صدایش را تکرار کنید و کمی مکث کنید. این نوبت‌دادن به صداها بازی است، حتی اگر پاسخ او فقط نگاه‌کردن باشد. می‌توانید هنگام تعویض پوشک یا در آغوش‌گرفتن، آواز آرامی هم بخوانید؛ لازم نیست آهنگ یا وسیله خاصی تهیه کنید.
در توصیه CDC برای دوماهگی آمده است:
“Talk, read, and sing to your baby to help her develop and understand language.”
ترجمه: «با نوزادتان حرف بزنید، برایش بخوانید و آواز بخوانید تا به رشد و درک زبان او کمک شود.» این توصیه را می‌توان در کارهای عادی روز جا داد؛ کیفیت پاسخ‌دادن به نوزاد مهم‌تر از اجرای طولانی یک بازی است.
دنبال‌کردن چهره و تصویر پُرتضاد
وقتی نوزاد آرام است، صورت خود یا یک کارت ساده با نقش سیاه و سفید را جلوی او نگه دارید. چند لحظه صبر کنید تا نگاهش را پیدا کند؛ بعد کارت را آهسته و فقط کمی جابه‌جا کنید. اگر نگاهش را برگرداند، کارت را کنار بگذارید. آکادمی اطفال آمریکا تصویرها و کتاب‌های دارای الگوی پُرتضاد را از گزینه‌های مناسب این سن می‌داند. این کار آزمون بینایی یا تمرین اجباری دنبال‌کردن نیست.
کتاب تصویری و صدای ملایم
یک صفحه ساده از کتاب را نشان دهید و درباره شکل یا چهره‌ای که می‌بینید حرف بزنید. لازم نیست داستان را کامل بخوانید. اگر جغجغه محکم و مناسب سن دارید، آن را دور از گوش نوزاد با صدای ملایم تکان دهید و ببینید آیا به صدا توجه می‌کند. صداهای بلند، نور چشمک‌زن یا چند وسیله هم‌زمان ضرورتی ندارند.
زمان روی شکم، بازی حرکتی امن
وقتی نوزاد بیدار و آرام است، او را برای مدتی کوتاه روی شکم، روی سطح صاف و محکمِ زمین بگذارید و خودتان همان‌جا کنار او بمانید. صورتتان یا یک شیء مناسب را هم‌سطح نگاهش قرار دهید. این فرصت به تمرین بالاگرفتن سر کمک می‌کند؛ انجمن متخصصان کودکان کانادا زمان روی شکم در بیداری را بخشی از بازی فعال نوزاد می‌داند.
اگر روی زمین بی‌قرار می‌شود، می‌توانید او را روی سینه خود بگذارید، فقط وقتی کاملاً بیدار و هوشیار هستید. راهنمای NHS این حالت را یکی از راه‌های شروع معرفی می‌کند. زمان را به‌تدریج و بر پایه تحمل نوزاد بیشتر کنید؛ با گریه و خستگی ادامه ندهید. روی شکم‌بودن فقط برای بیداری و زیر نظر مراقب است. اگر خواب‌آلود شد، او را برای خواب به پشت و به جای خواب ایمن منتقل کنید.
از کجا بفهمیم ادامه بدهیم یا استراحت کنیم؟
نگاه‌کردن به چهره، آرام‌ماندن یا صدا ساختن می‌تواند نشانه علاقه به ادامه باشد. روی‌برگرداندن، خمیازه، بی‌قراری یا گریه ممکن است یعنی اکنون مکث، آغوش، شیر یا خواب لازم است. این نشانه‌ها را در کنار وضعیت معمول نوزاد خود بخوانید؛ جدول زمانی ثابت برای همه نوزادان وجود ندارد. CDC نیز به والدین توصیه می‌کند از علامت‌های خود نوزاد برای تشخیص نیاز او به بازی یا استراحت کمک بگیرند.
اسباببازی و ایمنی
برای بازی با بچه ۲ ماهه خرید وسیله زیاد لازم نیست. چهره شما، صدای آشنا و یک تصویر ساده کافی‌اند. اگر وسیله‌ای به کار می‌برید، سالم، قابل شست‌وشو و مناسب سن باشد و هنگام بازی در دست مراقب یا در جای امن قرار بگیرد.
| موقعیت | کار ایمن‌تر |
|---|---|
| وسیله کوچک، بنددار یا با قطعه جداشدنی | از محیط بازی نوزاد دور نگه دارید. |
| موبایل یا آویز بالای نوزاد | دور از دسترس و با نصب ایمن باشد؛ در فضای خواب از وسیله اضافی استفاده نکنید. |
| نور و صدای شدید یا صفحه نمایش | تعامل رودررو و صدای آرام را انتخاب کنید؛ صفحه نمایش برای این سن توصیه نمی‌شود. |
| خواب‌آلودگی هنگام بازی روی شکم | بازی را تمام کنید و نوزاد را به پشت در فضای خواب ایمن بگذارید. |
در محیط خواب نوزاد، تشک سفت و بدون بالش، پتوی آزاد یا اسباببازی لازم است؛ راهنمای خواب ایمن CDC جزئیات را توضیح می‌دهد. هیچ بازی یا عکسی جای نظارت نزدیک بزرگسال را نمی‌گیرد.
چه زمانی درباره رشد نوزاد سؤال کنیم؟
اگر نوزاد مهارتی را که قبلاً داشته از دست داده، یا درباره نگاه، صدا، حرکت دست‌وپا یا واکنش او نگرانی دارید، آن را با پزشک کودک در میان بگذارید. جدول نقاط عطف، ابزار تشخیص نیست. در نوزاد نارس یا دارای شرایط پزشکی خاص، سن و شرایط فردی باید در گفت‌وگو با پزشک لحاظ شود. لازم نیست برای پرسیدن سؤال تا معاینه بعدی صبر کنید.
پرسش‌های متداول
چقدر با نوزاد دوماهه بازی کنیم؟
بازی را در چند فرصت کوتاهِ بیداری جا دهید و به واکنش نوزاد نگاه کنید. اگر سر برمی‌گرداند، خمیازه می‌کشد یا بی‌قرار است، توقف و استراحت مناسب‌تر از ادامه‌دادن طبق ساعت است.
اگر زمان روی شکم را دوست نداشت چه کنیم؟
از فرصتهای بسیار کوتاه با حضور نزدیک خودتان شروع کنید و در صورت تمایل، حالت روی سینه مراقبِ کاملاً بیدار را امتحان کنید. اگر ناراحت شد، او را بردارید و بعداً دوباره تلاش کنید؛ هرگز نوزاد را روی شکم برای خواب رها نکنید.
بازی دختر و پسر دوماهه فرق دارد؟
خیر؛ انتخاب بازی بر پایه جنسیت نیست. برای بازی با دختر ۲ ماهه یا پسر ۲ ماهه، میزان بیداری، علاقه و توانایی همان نوزاد راهنمای بهتری است.
آیا خرید اسباببازی برای این سن لازم است؟
خیر. حرفزدن، لبخند، آواز و تماشای چهره بازیهای در دسترس و مناسباند. اگر از کارت یا جغجغه استفاده میکنید، ایمنی وسیله و واکنش نوزاد را در اولویت بگذارید.
دیدگاه‌ها
دیدگاهتان را بنویسید
تجربه یا پرسش شما می‌تواند شروع یک گفت‌وگو باشد.
دربارهٔ این مقاله چه نظری دارید؟ اولین دیدگاه را شما بنویسید.